Voordat we helemaal in de wereld van flitsers duiken is het zinvol om
eerst eens te weten wat flitslicht is en hoe we flitslicht onder controle  kunnen krijgen.  Het is helaas niet anders maar om flitslicht te  begrijpen zullen we hier een formule bij moeten halen... 

 

R = f x a Richtgetal = diafragma x afstand

Let op, deze formule geeft de resultaten voor een ISO waarde van 100!

Elke fabrikant van flitsers zal een maximaal richtgetal meegeven met de flitser wat ons
uitgangspunt is voor de berekeningen.
Zo heeft o.a. Canon in het typenummer van de flitser het richtgetal verwerkt,
een Canon 580EX heeft een richtgetal van 58. Bij o.a. Nikon zullen we dit uit de meegeleverde
specificaties moeten halen. Een Nikon SB800 heeft een richtgetal van 38 bij ISO 100,
dit is het volle vermogen wat een flitser in staat is om af te geven!

Als we de formule nu gaan toepassen, zijn we in staat de afstand te berekenen wat de flitser
kan overbruggen. Zoals we weten kunnen we de formule ook anders neerzetten om de
onbekende factor te achterhalen.

Aan de slag:
Stel dat we uit gaan van de Nikon SB800 welk een richtgetal heeft van 38.
Vullen we de formule in:

R = f x a 38 = f x a 

Uitgaande van een diafragma van bijvoorbeeld 5,6 zal de formule zijn: 38 = 5,6 x a.
We mogen ook stellen:

38 = 5,6 x a is gelijk aan a = 38 : 5,6 

Oftewel a = 6,8 meter bij ISO 100. Indien we fotograferen met een diafragma van 5,6

en de camera hebben ingesteld op ISO 100, dan zal het onderwerp op een afstand

van 6,8 meter exact goed belicht worden door onze flitser.

Nog een keer, maar dan bij een diafragma van 4,0:

38 = 4,0 x a is gelijk aan a = 38 : 4,0

De afstand tussen flitser en onderwerp is 9,5 meter bij diafragma 4,0 en bij ISO 100.
Bij elke flitser wordt een instructieboekje geleverd waarin een tabel staat dat indien we de
ISO waarde verhogen de afstand ook toeneemt met een factor. Als regel kunnen we stellen dat een ISO
waarde 400 een verdubbeling van de afstand geeft (2x), ofwel de afstand wordt dan 9,5 x 2 = 19 meter!

In de praktijk zal de afstand tussen flitser en onderwerp niet zo groot zijn waardoor er werkbare
situaties ontstaan. Laten we er van uitgaan dat de afstand tussen flitser (Nikon SB800) en het
richtgetal 8 is wat we nodig hebben bij een diafragma van 4,0 voor 2 meter en wel bij ISO 100!
Voor ISO 400 geldt dat de afstand verdubbelt naar 4 meter.
Om toch de 2 meter aan te houden kunnen we ook stellen dat het richtgetal de helft moet zijn,
ofwel R = 4. Dus een flitser zoals een Nikon SB800 met een richtgetal van 38 vol vermogen zal met een
klein deel van dit vermogen kunnen volstaan om het onderwerp juist te belichten!

Wat is de zin van deze wijsheid?

Nu we weten wat het richtgetal is van onze flitser, zijn we in staat om de flitser in de handmatige
modus in te stellen naar het vermogen wat genoeg is om ons onderwerp juist te verlichten met de flitser.
Dit handmatig instellen van de flitser heeft zijn voordelen boven de automatische (TTL) instelling.
Vanzelfsprekend moet de flitser een handmatige instelling toelaten, niet alle flitsers kunnen dit.
De wat uitgebreidere flitsers zijn zelfs met een informatie display voorzien waar we bij het regelen
van het vermogen direct de afstand kunnen aflezen, de elektronica van de camera en de flitser doen
niets anders dan het bovenstaande rekensommetje wat het ons wel gemakkelijk maakt.
De automaat stand (TTL) is een gemiddelde van het totale beeld waardoor de flitser anders zal flitsen
voor het onderwerp. Door nu de flitser op het vermogen in te stellen voor de afstand tussen camera en
onderwerp, weten we zeker dat we juist verlichten voor het onderwerp!
   

 

Bovenstaande opnamen laten zien dat in de automaat stand er geflitst is voor het totale beeld
(linker afbeelding) waarvan het grootste gedeelte zwart is en de camera van mening was hier meer
flitslicht tegenaan te gooien. Als we de flitser op manueel instellen en zodanig terugregelen naar
afstand/vermogen, flitsen we ongeacht een zwarte of witte achtergrond altijd met juiste hoeveelheid
licht (rechter afbeelding).

Cameratools - Apeldoorn